Dmitrii P. Ivinskii, DSc in Philology, Professor of the Department of the History of Russian Literature, Faculty of Philology, Lomonosov Moscow State University, 1st building of humanitarian faculties, Lomonosov Moscow State University, Leninskie gory, GSP-1, 119991, Moscow, Russia. E-mail: dmitrij_ivinskij@mail.ru
The article examines Adam Mickiewicz’s conception of Vasilii Zhukovsky as a member of so called “Lithuanian school of poets”. This idea was expressed in one of his lectures at the Collège de France in the summer of 1842. Mickiewicz’s attempt to place it at the center of Slavic mystical romanticism and at the same time connect it with a European literary context relied heavily on the article by George Sand, in which the “Lithuanian school” was declared to be the leader of the mystical poetry. From George Sand’s point of view, Mickiewicz was a poet who presented more harmonious examples of the mystical approach to the literature than Byron, Goethe and Dante. At the same time, in the literary consciousness of Mickiewicz, George Sand’s article was connected to his personal impressions and memories of Zhukovsky and his writings. Moreover Mickiewicz took into consideration a number of judgments about the closeness of his own poetry to the poetry of Zhukovsky that came from both the Polish (Tomasz Zan) and the Russian (S.P. Shevyrev) environment.
V.A. Zhukovsky; Adam Mickiewicz; A.S. Pushkin; George Sand; S.P. Shevyrev; history of literature; Slavic studies.
19.02.2023
17.03.2023
Ivinskii, D.P. “Zhukovsky and the Lithuanian School of Poets (From Comments on Adam Mickiewicz’s Lectures at the Collège de France)”. Literaturovedcheskii zhurnal, no. 2(60), 2023, pp. 29–47. (In Russ) DOI: 10.31249/litzhur/2023.60.02
1. Bartenev, P.I. “Zhukovskii o Mitskeviche (Iz pis’ma k A.P. Yelaginoi)” [“Zhukovsky about Mickiewicz”]. Russkii arkhiv, no. 1, 1898, 83 p. (In Russ.)
2. “Iz pisem knyazya Vyazemskogo k Zhukovskomu” [“From the Letters of Prince Vyazemsky to Zhukovsky”]. Russkii arkhiv, no. 2, 1900, pp. 181–208. (In Russ.)
3. Derzhavin, K.N. <“Pis’mo A. Mitskevicha V.A. Zhukovskomu”> [<“A. Mitskevich’s Letter to V.A. Zhukovsky”>]. Literaturnyi arkhiv: Materialy po istorii literatury i obshchestvennogo dvizheniya. Issue 3, ed. M.P. Alekseev. Moscow; Leningrad, 1951, pp. 337–339. (In Russ.)
4. Zhukovskii, V.A. Polnoe sobranie sochinenii i pisem [Complete Works and Letters]: in 20 vols. Vol. 1–16. Moscow, Yazyki slavyanskoi kul’tury Publ., 1999–2020. (In Russ.)
5. Zhukovskii, V.A. “Staraya pesnya na novyi lad” [“Old Song in a New Way”]. Na vzyatie Varshavy. Tri stikhotvoreniya V. Zhukovskogo i A. Pushkina. St Petersburg, V voennoi tipografii Publ., 1831. (In Russ.)
6. Perepiska V.A. Zhukovskogo i A.P. Yelaginoi [Correspondence of V.A. Zhukovsky and A.P. Elagina]: 1813–1852, comp., text prep., article and comm. E.M. Zhilyakova. Moscow, Znak Publ., 2009, 720 p. (In Russ.)
7. Ivinskii, D.P. Pushkin i Mitskevich. Istoriya literaturnykh otnoshenii [Pushkin and Mickiewicz. History of Literary Relations]. Moscow, Yazyki slavyanskoi kul’tury Publ., 2003, 432 p. (In Russ.)
8. Mitskevich, A. Sobranie sochinenii [Complete Works]: in 5 vols., ed. D.D. Blagoi et al. Moscow, Goslitizdat Publ., 1948–1954. (In Russ.)
9. Sochineniya A. Mitskevicha [Works by A. Mickiewicz]. Russkii perevod V. Benediktova, N. Semenova i drugikh pisatelei. Pod redaktsieyu P.N. Polevogo. Izdanie knigoprodavtsa-tipografa M.O. Vol’fa. St Petersburg; Moscow, Tipografiya M.O. Vol’fa Publ., vols. 1–5, 1882–1883. (In Russ.)
10. Sobranie sochinenii Adama Mitskevicha [Complete Works by A. Mickiewicz] v perevode russkikh pisatelei pod redaktsieyu P.N. Polevogo. Izdaniye postavshchikov Yego Imperatorskogo Velichestva Tovarishchestva M.O. Vol’f. St Petersburg; Moscow, Tipografiya Tovarishchestva M.O. Vol’f Publ., vols. 1–4, 1902. (In Russ.)
11. Adam Mitskevich v russkoi pechati [Adam Mickiewicz in the Russian Press]: 1825–1955. Bibliograficheskie materialy, ed. M.P. Alekseev. Moscow; Leningrad, AN SSSR Publ., 1957, 600 p. (In Russ.)
12. Pol’skaya khudozhestvennaya literatura XVI – nachala XX vv. v russkoi i sovetskoi pechati [Polish Fiction Literature of the 19 th Century – Early 20 th Century in Russian and Soviet Press]. Vol. 3: Adam Mitskevich: Ukazatel’ russkikh perevodov, literaturno-kriticheskikh rabot o nem na russkom yazyke, izdannykh v 1825–1981 gg., comp. I.L. Kurant. Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk; Łódź, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Publ., 1988, 512 p. (In Russ.)
13. “Adam Mitskevich: 1. A. Mitskevich o pol’skikh pisatelyakh 2. Pis’mo A. Mitskevicha k kn. Z.A. Volkonskoi” [“Adam Mickiewicz: 1. A. Mickiewicz about Polish Writers. 2. A. Mickiewicz’s Letter to Princess Z.A. Volkonkaya”], reported by V.S. Nechayeva. Krasnyi arkhiv, 1922, pp. 268–279. (In Russ.)
14. Piotrovskaya, A.G. “V.A. Zhukovskii i pol’skie romantiki” [“Zhukovsky and Polish Romantics”]. Zhukovskii i literatura kontsa XVIII – XIX veka, ed. V.Yu. Troitskii; AN SSSR, IMLI. Moscow, Nauka Publ., 1988, pp. 305–318. (In Russ.)
15. “Konrad Vallenrod. Istoricheskaya povest’, vzyataya iz Letopisei Litovskikh i Prusskikh. Soch. Adama Mitskevicha” [“Konrad Wallenrod. Historical Tale”]. Moskovskii Vestnik, 1828, part 8, no. 7, pp. 290–303; no. 8, pp. 369–390; part 9, no. 9, pp. 13–35; no. 10, pp. 124–143. Signed:
16.
pp. 56–69. Signed: S.
17. Tsyavlovskii, M.A. Stat'i o Pushkine [Articles about Pushkin]. Moscow, AN SSSR Publ.,1962, 436 p. (In Russ.)
18. Yanushkevich, A.S. “V.A. Zhukovskii – perevodchik otryvka iz poemy A. Mitskevicha ‘Konrad Vallenrod’” [“V.A. Zhukovsky – Translator of an Excerpt from A. Mickiewicz’s poem ‘Konrad Wallenrod’”]. Istoriko-literaturnyi sbornik: K 60-letiyu Leonida Genrikhovicha Frizmana. Khar’kov, Khar’kovskii gos. ped.
un-t im. G.S. Skovorody Publ., 1995, pp. 33–39. (In Russ.)
19. Arhiwum Filomatów. Listy z zesłania. Krąg Franciszka Malewskiego i Józefa Jeżowskiego, zebrał, opracował i wstępem opatrzył Zbigniew Sudolski. Warszawa, ANCHER, 1999, 600 s. (In Polish)
20. Bibliografia rusycystyki polskiej: 1945–1975. Literaturoznawstwo, red. Bazyli Białokozowicz. Warszawa, PWN, 1976, 373, [3] s. (In Polish)
21. Chajęcka, M., Jazukiewicz-Osełkowska, J., Zielińska, M. Bibliografia rusycystyki polskiej: 1976–1981. Literaturoznawstwo. Warszawa; Lódź, PWN, 1991, 456 s. (In Polish)
22. George Sand. “Essai sur le Drame Fantastique”. Revue des Deux Mondes. T. 20, 1839, s. 593–645. (In Polish)
23. Gomolicki, L. Dziennik pobytu Adama Mickiewicza w Rosji. Warszawa, Książka i Wiedza, 1949, 377, [2] s. (In Polish)
24. Gomolicki, L. Mickiewicz wśród Rosjan. Warszawa, Książka i Wiedza, 1950, 162, [2] s. (In Polish)
25. Lednicki, W. Aleksander Puszkin. Studja. Kraków, Nakładem Krakowskiej Spółki wydawniczej, 1926, [4], 407, [2] s. (In Polish)
26. Malinowski, M. Dziennik. Z rękopisu Biblioteki Ordynacji Krasińskich wydał, wstępem i objaśnieniami opatrzył Dr. Manfred Krdl. Wilno, Warszawa, Poznań, Lublin; Łódź, Lwów, M. ARCT, 1921 (Biblioteka Wileńska), [3], 184 s. (In Polish)
27. Matlak-Piwowarska, D. “Wasyl Żukowski a polska ballada romantyczna”. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiełłońskiego. Prace Historyczno-literackie. Z. 29. 1974, s. 133–154. (In Polish)
28. Mickiewicz, A. Dzieła. Wydanie Jubileuszowe. T. 1–16,
29. Mickiewicz, A. Dzieła. Wydanie Narodowe. T. 1–16
30. Mickiewicz, A. Dzieła. Wydanie Rocznicowe. Redakcja naczelna: Zbigniew Jerzy Nowak, Maria Prussak, Zofia Stefanowska, Czesław Zgorzelski. T. 1–17. Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza “Czytelnik”, 1993–2005. (In Polish)
31. Mickiewicz, A. Dzieła wszystkie, zebrane i opracowane staraniem Komitetu Redacyjnego.
1933–1938. (In Polish)
32. Kurs perwszoletni < – czwartoletni> Literatury Sławiańskiej, wykładanej w Kollegium Francuzkiem przez Adama Mickiewicza. Wydany przez Redakcją Dzennika Narodowego. Paryż, W drukarni Bourgogne i Martinet, 1842–1845. (In Polish)
33. Les Slaves. Cours Professé au Collegé de France, par Adam Mickiewicz. T. 1–5. Paris, Imprimerie de L. Martinet, 1849. (In French)
34. Korespondencya Adama Mickiewicza. Wydanie czwarte. T. 1–4. Paryż, Księgarnia Luxemburgska, 1883. (In Polish)
35. Żywot Adama Mickiewicza. Podług zebranych przez siebie materiałów oraz z własnych wspomnień opowiedział Władysław Mickiewicz. T. 1–4. Poznań, W Drukarni Dziennika Poznańskiego. 1890–1895. (In Polish)
36. Literatura Słowiańska wykładana w Kolegium Francuzkiem przez Adama Mickiewicza. Tłumaczenie Felixa Wrotnowskiego. Wydanie trzecie, nowo poprawione. T. 1–4. Poznań, Nakładem Księgarni Jana Kostantego Żupańskiego, 1865. (In Polish)
37. Mickiewicz, W. “Nieznany list Mickiewicza”. Ziarno, no. 48, 1910, s. 944–945. (In Polish)
38. Płoszewski, L. “O Wydaniu Narodowem Dzieł Mickiewicza”. Pamiętnik Literacki. T. 47, no. 2, 1956, s. 317–340. (In Polish)
39. Zan, T. Z wygnania: Dziennik z lat 1824–1832. Z autografu wydała Marja Dunajówna. Wilno, Drukarnia “Zorza”, 1929 (Rozprawy i materiały Wydziału I Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie. T. II.Z. 4), 3, 232 s. (In Polish)